پایگاه اطلاع رسانی بانوی بلوچ

۱۴۰۱-۰۱-۳۰

نقش ایمان در تربیت

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در facebook

ایمان به خدا، نبوت و معاد، یکى‏‌ از بهترین وسایلى‏‌ است که اولیا و مربیان مى‏‌توانند در دعوت کودک به خوبى‏‌ها و جلوگیرى‏‌ از مفاسد اخلاقى‏‌، از آن استفاده نمایند. پیامبران غالباً از این روش استفاه مى‏‌کردند، یعنى‏‌ ابتدا انسان‏ها را به ایمان به خدا و نبوت و معاد دعوت مى‏‌کردند و با ذکر دلایلى‏‌ ایمان آنان را تقویت مى‏‌نمودند، آن‏گاه از طریق ایمان، آن‏ها را به انجام کارهاى‏‌ نیک و تخلق به مکارم اخلاق و اجتناب از کارهاى‏‌ زشت و رذایل اخلاق دعوت مى‏‌کردند. چنین شیوه‏اى‏‌ از نهاد انسان مایه مى‏‌گیرد و مقرون به توفیق است، زیرا خداشناسى‏‌ و خداجویى‏‌ و توجه به علهالعلل جهان هستى‏‌ از فطریات عقل انسانى‏‌ است. ساختمان روحى‏‌ و عقلى‏‌ انسان به گونه‏اى‏‌ است که طبعاً به سوى‏‌ ذاتى‏‌ عظیم، دانا و توانا که جهان را آفریده، جذب شده و در مقابل قدرت و عظمتش خضوع و کرنش مى‏‌نماید. چنین درک و جذبى‏‌ در فطرت سالم و غیر آلوده انسان‏ها نهاده شده؛ هرگاه به خود آیند بدان‏سوى‏‌ کشیده مى‏‌شوند. به همین جهت ایمان به خدا را مى‏‌توان به عنوان یک خواسته طبیعى‏‌ و آرامش‏بخش دل‏ها معرفى‏‌ نمود.

ایمان به معاد و زندگی پس از مرگ  یکى‏‌ از خواسته‏هاى‏‌ عقلانى‏‌ انسان‏هاست که زندگى‏‌ این جهان را هدفدار مى‏‌سازد و آرامش بخش و امیدوارکننده دل‏ها خواهد بود. بعد از ایمان و عقیده به دو اصل فوق، ضرورت نبوت و ارسال پیامبران نیز روشن مى‏‌شود، زیرا از یک طرف انسان در برابر آفریدگار جهان احساس تکلیف مى‏‌کند و براى‏‌ تأمین آسایش و سعادت دنیوى‏‌ و اخروى‏‌ خود نیازمند برنامه و قانون کامل و دقیق دارد.

از طرف دیگر با اندکى‏‌ دقت مى‏‌فهمد که خودش و سایر انسان‏ها از تدوین چنین قانون کاملى‏‌ ناتوان هستند، زیرا از عوامل و اسباب سعادت نفسانى‏‌ و اخروى‏‌ بى‏‌اطلاع‏اند. بنابراین به هدایت و راهنمایى‏‌ خداى‏‌ سبحان نیاز دارد. به همین خاطر به ضرورت نبوت عقیده پیدا مى‏‌کند و ایمان مى‏‌آورد.

سه اصل مذکور (خداشناسى‏‌، معاد، نبوت) از اصول عقاید به شمار رفته و ایمان به آن‏ها اساس و پایه اسلام محسوب مى‏‌شود. بنابراین ایمان به اصول عقاید در اسلام از اهمیت خاصى‏‌ برخوردار است، چون:

اولًا: خود همین عقیده و ایمان از علوم حقیقى‏‌ است و موجب پرورش و تکامل نفس مى‏‌باشد. حقیقت ایمان از اعمال و حرکات باطنى‏‌ نفس بوده و در اسلام از بهترین عبادت‏ها بشمار رفته است. اسلام، و تفکر را از بهترین عبادت‏ها دانسته و موجب تکامل نفس و تقرب الى‏‌ اللَّه مى‏‌داند. علوم و معارف حقیقى‏‌ به‏طور مستقیم در نفس اثر مى‏‌گذارند و رفته رفته او را کامل و کامل‏تر مى‏‌نماید تا به مقام قرب الهى‏‌ نائل گردد. در آیات و احادیث نیز تحصیل علم از کمالات نفس بلکه به عنوان غایت و هدف آفرینش معرفى‏‌ شده است.

خدا در قرآن مى‏‌فرماید:خدایى‏‌ که هفت آسمان را بیافرید و بخشى‏‌ از زمین نیز به مقدار آن‏ها آفرید و امر خود را در بین آن‏ها نازل کرد، تا شما بدانید که خدا بر هر کارى‏‌ قادر است و علم او بر همه اشیا احاطه دارد. و مى‏‌فرماید:خدا مؤمنین از شما را بالا مى‏‌برد و درجات کسانى‏‌ که علم داده شده‏اند بالاتر مى‏‌برد و خدا به آن‏چه شما انجام مى‏‌دهید آگاه است.

امام صادق(علیه السلام) فرمود: علم به خدا و تسلیم در برابر او بهترین عبادت‏ها است.

ثانیاً: ایمان زیربنا و منشأ صدور همه اعمال نیک، عبادت‏ها، احسان‏ها و اخلاق نیکو است که در نفس، اثر مى‏‌گذارند، آن را پرورش داده و تکمیل مى‏‌نمایند. بنابراین، ایمان از این طریق نیز در پرورش و تکمیل نفس تأثیر دارد.

ثالثاً: ایمان علاوه بر ثمرات اخروى‏‌، در همین جهان نیز موجب آرامش خاطر خواهد بود که خود از بزرگ‏ترین نعمت‏ها است. انسان مؤمن، خدا را مالک هستى‏‌ مى‏‌داند و به علم و قدرت و لطف او ایمان دارد و مى‏‌داند که فیوضاتش را از بندگان دریغ نمى‏‌دارد. به او اعتماد و توکل داشته و در مشکلات و گرفتارى‏‌ها به او پناه مى‏‌برد و به امدادهاى‏‌ غیبى‏‌ او نیز همواره امیدوار است.

انسان مؤمن همواره به یاد خداست، کشتى‏‌ وجود خویش را در این دریاى‏‌ طوفانى‏‌ زندگى‏‌ به خدا سپرده و یقین دارد که با امدادهاى‏‌ الهى‏‌ از امواج سهمگین زندگى‏‌ به سلامت عبور خواهد کرد. بنابراین، اضطراب، نگرانى‏‌ و یأس در وجودش راه ندارد و با خوش‏بینى‏‌ و امیدوارى‏‌ و آرامش خاطر به زندگى‏‌ خویش ادامه خواهد داد.

انسان مؤمن آفرینش جهان و زندگى‏‌ انسان را پوچ و بى‏‌هدف نمى‏‌داند، بلکه دنیا را مزرعه آخرت و محل پرورش فضایل و کمالات نفسانى‏‌ مى‏‌داند، انتخاب راه سعادت را در اختیار خویش دانسته و یقین دارد که کوچک‏ترین عملش بدون کیفر یا پاداش نخواهد بود. هدف و برنامه زندگى‏‌ و سعادت دنیوى‏‌ و اخروى‏‌ خویش را از خدا و پیامبر مى‏‌گیرد و با میل و رغبت و کمال آزادى‏‌ در مسیر انجام وظیفه حرکت مى‏‌کند و به آینده خویش خوش‏بین و امیدوار است.

بنابراین، ایمان یکى‏‌ از ارزش‏هاى‏‌ مهم نفسانى‏‌ است که پرورش آن باید جزء برنامه مربیان قرار گیرد.

منبع: کتاب اسلام و تعلیم و تربیت از آیت الله امینی

گرداورنده: فریبا نارویی از زهک

۷۸۶

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در facebook
انتهای پیام/

دیدگاه های ارسال شده توسط شما ، پس از تایید مدیر سایت یا دبیر بخش خبری در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت باشد منتشر نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.